İhracat şekilleri

Serbest İhracat

İhracatçı firmanın hazırladığı gümrük beyannamesine sadece ürünün bağlı bulunduğu ihracatçı birliklerinden onay almak koşuluyla gerçekleştirdiği ettiği ihracat şeklidir.

Kayda Bağlı İhracat

Aşağıda bahsedilen listede yer alan malların ihracatı, kayda bağlıdır. Birlikler onayladıkları gümrük beyannamelerine kayıt meşruhatı düşerler. Bu beyannamelerin gümrük idarelerine ibraz süresi 90 gündür.

1. Destekleme fiyat istikrar fonundan ödeme ve prim kesintisi yapılan maddelerin ihracı

2. Ülkemiz ile Rusya Federasyonu arasındaki doğal gaz anlaşması çerçevesinde yapılan ihracat,

3. 84.21 / 85.01 / 8502.40 / 85.03/ 85.04 /85.32 / 85.40 pozisyonunda yer alan malların ihracı,

4. Ülkemizde kredi karşılığı kurulan tesislerin bedelinin malla geri ödenmesine ilişkin özel hesaplar çerçevesinde yapılan ihracat,

5. Ülkemiz ihraç ürünlerine miktar kısıtlaması uygulayan ülkelere kısıtlama kapsamındaki malların ihracı,

6. BM kararınca ekonomik yaptırım uygulanan ülkelere yapılan ihracat,

7. 18/12/94 tr, 22145 nolu Resmi Gazete’de yayınlanan bitkisel ve hayvansal ürünlerin ekolojik metotlarla üretilmesine ilişkin yönetmelik kapsamında sertifikayı haiz malların ihracı,

8. İşlem görmemiş zeytinyağı, işlem görmüş dökme veya varilli zeytinyağı ihracı,

9. Meyan kökü, ham lületaşı ve taslak pipo ihracı,

10. Dökme halde kapya cinsi kırmızı biber(konik biber),ham zeytin(fermantasyonu tamamlanmış)

11. Füze teknolojisi kontrol rejimi(FTKR) kapsamındaki malların ihracı.

12. Ozon Tabakasının Korunmasına dair Viyana Sözleşmesi ile bu Sözleşmeye ait Protokoller ve Değişiklikler kapsamındaki malların sadece sözkonusu düzenlemelere taraf ülkelere yönelik ihracatı,

13. 3504.00.00.00.00 Peptonlar ve bunların türevleri,tarifenin başka yerinde belirtilmeyen veya yer almayan diğer proteinli maddeler ve türevleri,deri tozu (kromla işlenmiş olsun olmasın).

14. Torba,çuval ve kutulu halde işlem görmemiş zeytin, orjinal bağırsak, canlı koyun, kıl keçisi, büyükbaş hayvan,

15. Nükleer Tedarikçiler Grubu (NTG) kapsamındaki malların ihracı .

Konsinye İhracat

Kesin satışı daha sonra yapılmak üzere dış alıcılara mal gönderilmesidir. Kesin satış yapılana kadar mal satıcının mülkiyetindedir. Satış süresi ihracattan itibaren 1 yıldır. Satışın yapılamadığı durumda 1 yıl daha ek süre kambiyo merciinden alınır. Kesin satış, ihracatçının vereceği kati satış faturası ile belgelenir. Satışı müteakip ihracat bedelinin alışında bankalar kesin satış faturasındaki fiyatı baz alarak işlem yaparlar.
İhracatçı birlikleri gümrük beyannamesi üzerine konsinye ihracatla ilgili meşruhat düşerler. Bu beyannamenin gümrüğe ibraz süresi 90 gündür.Malların satılamaması durumunda gümrük mevzuatı çerçevesinde yurda geri getirilmesi gerekir.

Kredili İhracat

İhracat bedelinin süresi dışında yurda getirilmesini sağlayan satış şeklidir. Detaylı kontrat ve tercümesi ile ilgili ihracatçı birliğine müracaat edilerek onay alınır. Kredili ihracat süresi tüketim mallarında 2 yıl, yatırım mallarında ise 5 yıldır.

Transit Ticaret

Malların, alış ve satış bedelleri arasında lehte fark bulunması esas olmak üzere; mal bedeli transfer edilerek veya edilmeksizin satın alınan yabancı menşe’li malların transit olarak veya doğrudan doğruya bir ülkeden başka bir ülkeye satılmasıdır.

Transit ticaret beyanname formu düzenlenerek aracı bankadan onay alınır. İthalat ve ihracat farklı ödeme şekillerinde gerçekleşebilir. Yaygın olanı ihracat akreditifine karşılık ithalat akreditifi açmak veya ithalatı mal mukabili olarak realize etmektir. Önemli husus ihracat bedelinin garanti altına alınmasıdır. Transit ticarette açılan ithalat akreditifleri her türlü vergiden muaftır.

Malın Türkiye’den aktarmalı yüklenmesi durumunda, gümrükte aktarma beyannamesi, gümrük faturası ve aracı banka tarafından onaylanan transit ticaret beyanname formu ile işlem yapılır.
Başka bir firmanın Türkiye’ye getirip, gümrüklü sahada beklettiği maldan kısmi olarak satın alınıp, ihracat yapılması durumunda malın satıcısından (mahrecinden) alıcı ve varış yeri değişikliği ile ilgili yazı talep edilmesi ve bu yazının mahreçteki ticaret odası ve Türk konsolosluğundan onaylı olması gerekir.

Serbest Bölgelere Yapılacak İhracat

Serbest bölgelere yapılacak ihracat, İhracat Mevzuatı hükümlerine tabidir.

İthal Edilmiş Malların İhracı

İthalat Rejimi çerçevesinde ithal edilmiş ve vergileri ödenmiş bulunan yabancı menşeli yeni veya kullanılmış malların ihracı özellik arz etmeyen ihracat kapsamında yapılır. Ancak, ihracatın desteklenmesine yönelik mevzuat, yatırım mevzuatı ile Gümrük Mevzuatı’nın mahrecine iade hükümleri saklıdır.

Bağlı Muamele Yoluyla Yapılacak İhracat

Bağlı muamele veya takas talepleri, yabancı firma veya firmalar ile yapılan bağlı muamele veya takas anlaşması ve Bağlı Muamele Veya Takas Başvuru Formundan altı nüsha eklenmek suretiyle bir müracaat yazısı ile birlikte üye olunan veya bulunulan bölgedeki ihracatçı birliklerine yapılır. Bağlı muamele veya takas anlaşmasının; ithal ve ihraç edilecek malların cinsi, standardı, kalitesi, teslim şekli, teslim yeri, birim ithal ve ihraç fiyatları, değer tutarları ve anlaşmanın geçerlilik süresini içermesi gereklidir. Bağlı muamele veya takas konusu karşılıklı ödemelerin mal veya kısmen nakit ve/veya ölçülebilir olması kaydıyla hizmet ile ödenmesi mümkün bulunmaktadır. Bağlı muamele veya takas izinlerinin süresi, 6 ayı aşmamak kaydıyla firmanın yaptığı anlaşmada yer alan süre kadardır. Bu süre, bitiminden önce başvurmak kaydıyla izni veren merci tarafından iki yıla kadar uzatılabilir.

Ticari Kiralama Yoluyla Yapılacak İhracat

Ticari kiralama yoluyla yapılacak ihracata ilişkin talepler, yurt dışındaki firma veya kuruluşla yapılan; kiralanacak malın cinsi, teknik özellikleri, G.T.İ.P.’u, miktarı, birim fiyatı, değer tutarı, kira süresi, kira bedeli ve bu bedelin ödenme şekil ve zamanı, teslim yeri gibi bilgileri içeren kira sözleşmesi ile birlikte Ticari Kiralama Yoluyla Yapılacak İhracata İlişkin Başvuru Formundan 1 nüsha doldurulmak suretiyle, üyesi olan ve bulunulan bölgedeki İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğine yapılır. Ticari kiralama yoluyla yapılacak ihracatta süre, izin verildiği tarihten itibaren en geç üç ay içinde gümrük idarelerine başvurmak kaydıyla, fiili ihraç tarihinden itibaren bir yıldır. Bu süre, bitim tarihinden önce başvurulmak kaydıyla, süre toplam bir yıla kadar uzatılabilir. Ticari kiralamaya konu malın yurt dışında kesin satışına ilişkin talepler, ticari kiralama yoluyla yapılacak ihracat izninin bitiş tarihinden önce başvurulmak kaydıyla, satış sözleşmesine istinaden ilgili ihracatçı birliği tarafından sonuçlandırılır. Ticari kiralama yoluyla yapılan ihracatta kira bedellerinin yurda getirilmesi ile ticari kiralamaya konu malın yurt dışında kesin satışı halinde, satış bedelinin yurda getirilmesine ilişkin usul ve esaslar Kambiyo Mevzuatı hükümlerine tabidir.

Bedelsiz İhracat

Bedeli yürürlükteki Kambiyo Mevzuatı çerçevesinde yurda getirilmesi gerekli olmaksızın yurt dışına kesin olarak mal çıkışıdır.

a) Gerçek veya tüzel kişiler tarafından götürülen veya gönderilen hediyeler, miktarı ticari teamüllere uygun numuneler ile reklam ve tanıtım eşyaları,

b) Daha önce usulüne uygun olarak ihraç edilmiş malların bedelsiz gönderilmesinin ticari örf ve adetlere uygun parçaları, fireleri ile garantili olarak ihraç edilen malların garanti süresi içinde yenilenmesi gereken parçaları,

c) Yabancı misyon mensuplarının, Türkiye’de çalışan yabancıların, yurt dışına hane nakli suretiyle gidecek Türk vatandaşlarının, daimi veya geçici görevle yurt dışına giden kamu görevlilerinin, bu durumlarının ilgili mercilerce belgelenmesi şartıyla beraberlerinde götürecekleri, gönderecekleri veya adlarına gönderilecek eşya ve taşıtlar,

d) Yurt dışında yerleşik tüzel kişiler, yabancı turistler ve yurt dışında ikamet eden Türk vatandaşlarının beraberlerinde götürecekleri, gönderecekleri veya adlarına gönderilecek eşya ve taşıtlar.

(a) ve (b) bendlerinde yer alan mallardan değeri l0.000 ABD dolarını aşmayanların bedelsiz ihraç talepleri, Bedelsiz İhracat Formu doldurulmak suretiyle doğrudan gümrüklere yapılır.

Değeri l0.000 ABD dolarından fazla olanların bedelsiz ihraç talepleri, Bedelsiz İhracat Formundan 3 nüsha doldurulmak suretiyle ilgili ihracatçı birliğine yapılır. İhracatçı birliği değeri 25.000 ABD Dolarına kadar olan bedelsiz ihraç taleplerini kendileri sonuçlandırır. 25.000 ABD Dolarının üzerindeki talepleri görüşleriyle birlikte Dış Ticaret Müsteşarlığı’na intikal ettirirler.

(c) ve (d) bendleri çerçevesinde yapılacak bedelsiz ihracata, doğrudan gümrüklerce müsaade edilir.

Bedelsiz ihraç izinlerinin geçerlilik süresi 1 yıldır.

Kanun, Kararname ve uluslararası anlaşmalarla ihracı yasaklanmış malların bedelsiz olarak ihracına izin verilmez. İhracı kendi mevzuatı uyarınca belli bir merciin ön iznine bağlı malların bedelsiz olarak ihracı, ilgili merciin ön iznine istinaden mümkündür.

Bedelsiz ihracat yoluyla yurt dışına gönderilen mal ve eşyalar, ihracatta uygulanan desteklerden yararlandırılmaz.

Bedelsiz ihracat, Türk Standartlarının Uygulanması Hakkındaki Tüzük hükümlerine tabi değildir. (a), (c) ve (d) bendleri kapsamında yapılacak bedelsiz ihracatta ihracatçı birliğine üye olma şartı aranmaz.